Bilge Tanrı Odin’den Bilge Tanrıça Frigg’e: İskandinav Mitolojisi’nin En Etkileyici Tanrıları

İskandinav mitolojisi hem güçlü hem de karmaşık bir dizi tanrı ve tanrıça ile doludur. Kuzey’in bu esrarengiz dünyasında tanrıların babası Odin’den gök gürültüsü tanrısı Thor’a, aşk ve güzellik tanrıçası Freya’dan kurnazlık ve hile tanrısı Loki’ye kadar pek çok çarpıcı karakter bulunur. Bu tanrılar, insanların hayatlarını ve kaderlerini etkileyen güçlü varlıklar olarak kabul edilirler ve onların destansı hikayeleri, İskandinav kültürünün ve tarihinin ayrılmaz bir parçasıdır.

Bu tanrılar kimlerdir gelin birlikte öğrenelim. ?

İskandinav mitolojisi, evrenin başlangıcını ateş ve buzun iki ayrı alem olarak var olduğu bir dünya olarak tasvir eder.

Buzların karanlık dünyası Nilfheim ve alevler içindeki Muspellheim’den oluşan bu kozmos, aralarında hiçlik bulunan iki zıt kutup olarak betimlenir. Bu hiçlik ‘Ginnungagap’ olarak adlandırılır.

Nilfheim’in buzları ve Muspellheim’in lavları bir noktada Ginnungagap’ta birleşir.

Buzlar erir, suya dönüşür ve bu suyun içinde dev bir suret ortaya çıkar. Bu suret, ilk dev Ymir’dir. Ardından dev bir inek olan Audhumla ortaya çıkar. Ymir, Audhumla’nın sütüyle beslenir ve ikisi birlikte buzları yalayarak bir insan yaratırlar. Bu insan, tanrıların atası olan Buri’dir.

Buri, Ymir’in bir kızıyla evlenir ve Bor adında bir oğulları olur.

Bor da dev bir kadınla evlenir ve üç oğlu olur: Odin, Ve ve Vili. Bu üç kardeş, alemleri yaratmaya karar verir ve bu amaçla en uygun yerin Ginnungagap olduğunu düşünürler. Ymir’i öldürerek dünyayı ve yaşamı yaratırlar. Ymir’in eti toprak, kemikleri dağ, kanı denizler ve teri nehirler olur. Kafatası gök kubbe, beyni ise bulutları oluşturur.

Üç kardeş, Ymir’in kirpiklerini kullanarak Midgard’ı inşa ederler, bu dünya devlerin saldırısına karşı bir savunma hattı oluşturur ancak Midgard henüz boştur.

Bir gün, üç kardeş iki kütük bulurlar ve Odin onlara hayat verir. Bu kütüklerden biri kadın, diğeri erkek olur ve isimleri sırasıyla Embla ve Ask olur. Bu yeni insanlar, Midgard’da çoğalır ve insan ırkını oluştururlar. Bu hikaye, İskandinav mitolojisinde Odin’in ‘herkesin babası’ ya da baş tanrı olarak anılmasının nedenidir.

Peki, İskandinav mitolojisindeki Odin ve öteki Tanrılar kimlerdi?

Odin

İskandinav mitolojisinin en yüksek tanrısı olan Odin, sadece Viking mitolojisinde değil aynı zamanda Germen ve Sakson mitolojilerinde de önemli bir yer tutar. Alfödr, yani ‘bütün tanrıların babası’ olarak bilinen Odin, genellikle bilgelik ve bilgi ile ilişkilendirilir. Ayrıca şekil değiştirme yeteneğine sahip olduğu da söylenir. Odin, Frigg ile birlikte olup diğer tanrıları doğurmuş ve Vikingler tarafından genellikle saygı ve sevgi ile anılmıştır. Savaşta ölenlerin Odin’in çocukları olduğuna ve onun sarayı Valhalla’ya gittiklerine inanılırdı.

Frigg

Odin’in eşi olan Frigg, bilge bir tanrıça olarak kabul edilir ve tüm canlıların kaderlerini bildiği söylenir ancak kaderler üzerinde herhangi bir etkisi olmadığına inanılır. Odin’in karısı olmasına rağmen Frigg’in tek eşli olmadığı ve bu yüzden Yunan mitolojisinin Hera’sıyla karşılaştırıldığı belirtilir.

Thor

Odin ve Frigg’in oğlu olan Thor, gök gürültüsü, yıldırım ve fırtına tanrısıdır. Hem tanrılar hem de insanlar arasında en güçlü olduğu düşünülür. Mjöllnir adındaki çekici ile gök olaylarını kontrol eder ve aynı zamanda insanların hastalık ve kıtlıkla başa çıkmalarına yardımcı olur. Kendisi hem tanrılar hem de faniler için bir kurtarıcı olarak kabul edilir.

Tyr

Savaş tanrısı olan Tyr, Aesir meclisinin yedinci üyesidir ve tek elli bir tanrı olarak bilinir. Babasının kim olduğu konusunda kaynakların bazıları Odin derken bazıları Hymir der.

Loki

Hilekarlık ve düzenbazlıkla tanınan Loki’nin tam olarak bir tanrı olup olmadığı konusunda belirsizlik vardır ancak Asgard’ta yaşadığı ve tanrılarla birlikte anıldığı bilinir. Loki’nin en önemli yeteneklerinden biri muazzam bir şekil değiştirici olmasıdır. Genellikle kurnaz bir gülüş ile tasvir edilir ve tanrıları ve tanrıçaları sinirlendirmekten büyük zevk alır. Loki’nin en ilginç yönlerinden biri, Odin’in atı Sleipnir’in annesi olmasıdır. Bu, Loki’nin şekil değiştirme yeteneğinin bir göstergesidir.  

Baldur’un ölümünden sorumlu olduğu ve bu sebeple kıyamet Ragnarok başlayana kadar bir mağarada hapsedildiği bilinir. Ragnarok başlamadan önce eşi Sigyn tarafından kurtarılan Loki, bu büyük savaşta Naglfar gemisini kullanır ancak sonunda Heimdall tarafından öldürülür.

Loki’nin Çocukları

Loki’nin çocukları da kendi başlarına oldukça ilginç ve önemlidir. Örneğin, Hel, ölülerin hükmedeni olan yeraltı tanrıçasıdır. Fenrir, kurt biçiminde bir dev olan ve Odin’i Ragnarok savaşında yiyen, aynı zamanda Tyr’ın elini ısıran bir varlıktır. Bir diğer çocuğu Jormungandr, iblis bir yılan olarak tasvir edilir ve Ragnarok savaşında Thor’u zehirleyerek öldürür.

Freyr

Bereketin tanrısı Freyr, aynı zamanda gün ışığı ve tarımla ilişkilidir. Elflerin dünyası Alfheimr’ı yönetir ve Skidbladnir adında katlanabilir bir gemisi vardır. Sevdiği bir dev için kılıcını bıraktığı ve bu yüzden Ragnarok sırasında Surtr tarafından öldürüldüğü anlatılır.

Baldur

Baldur, Odin ve Frigg’in oğlu olarak cesaretin simgesi ve İngilizce’de cesur anlamına gelen ‘bold’ kelimesinin kökeni olan bir figürdür. Işık, güzellik, saflık ve barışı temsil eder. Kendisine zarar geleceğine dair rüyalar görür ve annesi Frigg, tüm varlıklardan ona zarar vermemeleri için yemin alır ancak önemsiz görünen ökse otu, Loki’nin düzenlediği bir saldırı sonucunda Baldur’un ölümüne yol açar. Baldur’un ölümü, Ragnarok’a giden yolu açan önemli bir olaydır.

Heimdall

Heimdall, Asgard’ın koruyucusu ve ‘beyaz tanrı’ olarak anılır. Ragnarok sırasında Gjallarhorn’u üfleyerek savaşın başlangıcını ilan eder ve bu savaşta Loki’yi öldürür.

Bragi

Bragi, şiir ve müzik tanrısıdır ve aynı zamanda harp tanrısı olarak bilinir. Skaldların koruyucusu olan Bragi, şiir yazanlara Bragr yani şair ismini verir. Mitolojide en bilinen hikayelerinden biri, Bragi ve karısının tanrılara elma hediye ettiği mitidir.

Forseti

Adalet ve dürüstlük tanrısı Forseti, Baldur ve Nanna’nın oğludur. İnsanlar arasındaki anlaşmazlıkları çözdüğü belirtilir.

Hödr

Kışı temsil eden Hödr, kör olmasına rağmen güçlü bir tanrıdır. Loki’nin dolduruşuyla Baldur’u öldürmesi, mitolojide en talihsiz olaylardan biri olarak kabul edilir.

Vidar

Vidar, orman, sessizlik ve intikamın tanrısıdır. Ragnarok sırasında babasını öldüren kurt Fenrir’i öldürür. Kalın bir ayakkabısı vardır ve bu ayakkabı, kurdu öldürme çabasında kurdun dişinin ayağına geçmesini engeller.

Freya

Freya, aşk, güzellik, tutku ve savaş tanrıçasıdır. Savaşlarda ölen askerlerin ruhlarını Odin’le paylaşır ve ölen kahramanların ruhlarını Sessrumnir Sarayı’na alır. Şekil değiştirebilme yeteneğine sahip olan Freya, en çok şahin şeklinde görünür ve iki büyük kedi tarafından çekilen bir araba ile tasvir edilir. Ayrıca, sihirli bir kolyeye sahip olduğu söylenir.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir